Υπηρεσία 04 / 07 Συμβολαιογραφικές πράξεις
Γονικές παροχές & δωρεές
Τι είναι η γονική παροχή και η δωρεά, αφορολόγητο 800.000 €, επικαρπία και ψιλή κυριότητα, νόμιμη μοίρα, δικαιολογητικά και βήματα στο συμβολαιογραφείο.
Τι χρειάζεται να γνωρίζετε
Η γονική παροχή και η δωρεά είναι ο τρόπος να περάσει περιουσία, ακίνητο ή χρήματα, στην επόμενη γενιά ή σε τρίτο πρόσωπο όσο ο παρέχων είναι εν ζωή, με σαφείς όρους. Η διαφορά των δύο δεν είναι μόνο ονομαστική: αλλάζει τη φορολογική μεταχείριση και τη σχέση με τη μελλοντική κληρονομιά.
Η γονική παροχή γίνεται από γονέα προς τέκνο. Για τους συγγενείς της Α΄ κατηγορίας (σύζυγος ή μέρος συμφώνου συμβίωσης, τέκνα, εγγόνια, γονείς) ισχύει, από την 1η Οκτωβρίου 2021, αφορολόγητο όριο 800.000 € ανά παρέχοντα και λήπτη. Οι χρηματικές παροχές απαλλάσσονται μόνο εφόσον γίνονται με τραπεζική μεταφορά.
Η δωρεά μπορεί να γίνει προς οποιονδήποτε και φορολογείται ανάλογα με τη συγγενική σχέση (κατηγορίες Α΄, Β΄, Γ΄). Συχνά η μεταβίβαση ακινήτου συνδυάζεται με παρακράτηση της επικαρπίας: ο γονέας μεταβιβάζει την ψιλή κυριότητα και διατηρεί τη χρήση και τα εισοδήματα για όσο ζει. Η αξία της επικαρπίας υπολογίζεται ως κλάσμα της πλήρους κυριότητας, ανάλογα με την ηλικία του επικαρπωτή.
Δικαιολογητικά
Τι θα χρειαστεί να προσκομίσετε
Για τα πρόσωπα
- Δελτίο αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατήριο, ΑΦΜ και ΔΟΥ όλων των συμβαλλομένων
- Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, για τη σχέση συγγένειας
- Στοιχεία προηγούμενων γονικών παροχών ή δωρεών
Για το ακίνητο
- Τίτλος κτήσης με πιστοποιητικό μεταγραφής ή κτηματολογικό φύλλο, και απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος
- Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ πέντε ετών
- Αντίγραφο οικοδομικής άδειας και εγκεκριμένα σχέδια, κατά περίπτωση
- Πιστοποιητικό Πληρότητας Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου (ΗΤΚ)
Για χρηματική παροχή
- Αποδεικτικό τραπεζικής μεταφοράς (έμβασμα ή κατάθεση) με αναγραφή της αιτιολογίας
Ενδεικτική λίστα. Τα ακριβή δικαιολογητικά εξαρτώνται από την περίπτωσή σας και επιβεβαιώνονται από το γραφείο.
Η διαδικασία
Βήμα προς βήμα
Εξετάζουμε τι θέλετε να μεταβιβάσετε και σε ποιον
Στην πρώτη συνάντηση αποτυπώνονται το αντικείμενο (ακίνητο, ποσοστό ή χρήματα), η σχέση των προσώπων και η φορολογική κατηγορία, αν θέλετε πλήρη κυριότητα ή παρακράτηση επικαρπίας, αν υπάρχουν άλλα τέκνα και πώς θέλετε να ρυθμιστεί ο καταλογισμός στη νόμιμη μοίρα, προηγούμενες παροχές και τυχόν βάρη. Ενημερώνεστε για τις συνέπειες κάθε επιλογής.
Έλεγχος φακέλου
Συγκεντρώνονται και ελέγχονται οι τίτλοι, τα κτηματολογικά στοιχεία, η πολεοδομική νομιμότητα (βεβαίωση μηχανικού, ΗΤΚ), το ΕΝΦΙΑ, το ΤΑΠ και οι ενημερότητες. Σας υποδεικνύεται τι λείπει και ποιος το εκδίδει.
Δήλωση φόρου στο myPROPERTY
Η δήλωση γονικής παροχής ή δωρεάς υποβάλλεται ηλεκτρονικά πριν από την υπογραφή. Υπολογίζεται η φορολογητέα αξία (αντικειμενική, ή το ποσοστό της ψιλής κυριότητας), εφαρμόζεται το αφορολόγητο και βεβαιώνεται ο τυχόν φόρος.
Υπογραφή και καταχώριση
Το συμβόλαιο συντάσσεται, διαβάζεται και υπογράφεται από τα μέρη, αυτοπροσώπως ή με πληρεξούσιο, και καταχωρίζεται στο Κτηματολόγιο. Το Ε9 ενημερώνεται αυτόματα μέσω myPROPERTY.
Συχνές ερωτήσεις
Για αυτή την υπηρεσία
Η γονική παροχή γίνεται μόνο από γονέα προς τέκνο. Η δωρεά μπορεί να γίνει προς οποιονδήποτε και φορολογείται ανάλογα με τη συγγενική σχέση: Α΄ κατηγορία (σύζυγος, τέκνα, εγγόνια, γονείς), Β΄ (αδέλφια, ανίψια, πεθεροί κ.ά.) και Γ΄ (λοιποί συγγενείς και τρίτοι).
Για την Α΄ κατηγορία, 800.000 € ανά παρέχοντα και λήπτη, από την 1η Οκτωβρίου 2021.
Ναι, εφόσον η μεταφορά γίνει μέσω τράπεζας (έμβασμα ή κατάθεση) και δηλωθεί στο myPROPERTY. Χρηματικές παροχές με μετρητά δεν καλύπτονται από το αφορολόγητο.
Όχι απαραίτητα. Μπορείτε να παρακρατήσετε την επικαρπία και να μεταβιβάσετε μόνο την ψιλή κυριότητα, διατηρώντας τη χρήση και τα εισοδήματα για όσο ζείτε. Η επικαρπία αποτιμάται ως κλάσμα της πλήρους κυριότητας ανάλογα με την ηλικία σας, και η ψιλή κυριότητα φορολογείται στο υπόλοιπο.
Ναι. Η γονική παροχή συνυπολογίζεται στην κληρονομία για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας των μεριδούχων. Το αν θα καταλογιστεί στη νόμιμη μοίρα του τέκνου που τη λαμβάνει είναι θέμα επιλογής του γονέα και αποτυπώνεται στην πράξη.
Η γονική παροχή μεταβιβάζει την περιουσία σήμερα, με γνωστή φορολογική μεταχείριση και χωρίς διαδικασία αποδοχής κληρονομιάς αργότερα. Η διαθήκη ισχύει μετά τον θάνατο και μπορεί να αλλάξει οποτεδήποτε. Κάθε επιλογή έχει συνέπειες που εξετάζονται με βάση την περιουσία και την οικογενειακή κατάσταση.
Πριν από την υπογραφή του συμβολαίου, ηλεκτρονικά στο myPROPERTY, από το γραφείο. Ο τυχόν φόρος μπορεί να καταβληθεί σε δόσεις. Το Ε9 των μερών ενημερώνεται αυτόματα από την ίδια δήλωση.
Ναι. Για ανήλικο λήπτη η πράξη υπογράφεται από τους γονείς του ως νόμιμους εκπροσώπους. Για κάτοικο εξωτερικού χρειάζεται ΑΦΜ στην Ελλάδα και, αν δεν θα παρίσταται, ειδικό πληρεξούσιο.
Επόμενη υπηρεσία